ترخیص کالا
ترخیص کالا بهعنوان یکی از مهمترین مراحل در زنجیره واردات و صادرات، نقش مهمی در تسریع چرخه تجارت بینالملل ایفا میکند. هر کالایی که از مرزهای زمینی، دریایی یا هوایی وارد کشور میشود، برای ورود قانونی به بازار داخلی باید مراحل ترخیص از گمرک را پشت سر بگذارد.
پیچیدگی قوانین گمرکی و تغییرات مداوم در بخشنامهها، موجب شده است که بسیاری از بازرگانان و شرکتهای تجاری برای صرفهجویی در زمان و هزینه به سراغ همکاری با یک شرکت ترخیص کالا معتبر بروند. در این میان، دیده بان ترخیص بهعنوان یکی از شرکتهای پیشرو در حوزه خدمات گمرکی و بازرگانی، با بهرهگیری از تیمی متخصص و باتجربه، توانسته است فرآیند ترخیص را برای فعالان اقتصادی سادهتر و سریعتر نماید.
در ادامه این مقاله، به بررسی کامل مراحل، مدارک موردنیاز، هزینهها، چالشها و راهکارهای حرفهای برای انجام بیدردسر ترخیص کالا از گمرک خواهیم پرداخت.
ترخیص کالا چیست و چرا اهمیت دارد؟
ترخیص کالا به مجموعه اقداماتی گفته میشود که برای آزادسازی یک محموله از گمرک انجام میگیرد. این فرآیند شامل ارائه اسناد و مدارک معتبر، پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، دریافت مجوزهای لازم از سازمانهای مرتبط و طی کردن تمامی مراحل قانونی است. در واقع، ترخیص کالا پلی است میان واردات یا صادرات کالا و ورود آن به چرخه توزیع یا مصرف در بازار.
اهمیت ترخیص از گمرک در این است که بدون آن، هیچ کالایی اجازه ورود رسمی به کشور یا خروج از آن را نخواهد داشت. اگر فرآیند ترخیص بهدرستی انجام نشود، کالا ممکن است برای مدت طولانی در انبارهای گمرک باقی بماند و هزینههای بالای انبارداری یا دموراژ به واردکننده تحمیل گردد.
از سوی دیگر، انجام صحیح ترخیص کالا موجب:
- تسریع در ورود کالا به بازار داخلی
- کاهش هزینههای غیرضروری
- پرهیز از مشکلات حقوقی و قانونی
- افزایش سرعت در چرخه تجارت بینالملل
مراحل کامل ترخیص کالا از گمرک
مراحل ترخیص کالا از گمرک به طور کلی شامل چند مرحله اصلی است که بسته به نوع کالا، کشور مبدا، مقصد و قوانین مربوطه ممکن است کمی متفاوت باشد. در ایران روند کلی به شکل زیر انجام میشود:
1. ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت
یکی از نخستین و مهمترین مراحل در فرآیند ترخیص کالا از گمرک، انجام ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت است. این مرحله به منزله اعلام رسمی ورود کالا به کشور محسوب میشود و بدون آن، هیچگونه اقدامی برای ترخیص امکانپذیر نخواهد بود.
ثبت سفارش در حقیقت سندی دیجیتالی است که اطلاعات دقیق کالا، خریدار و فروشنده، کشور مبدأ و مقصد، نحوه حمل، ارزش کالا و تعرفه گمرکی در آن درج میشود.
مدارکی مانند پروفرما (پیشفاکتور)، کارت بازرگانی و مجوزهای لازم بارگذاری میشوند.
2. حمل کالا و دریافت اسناد حمل
این بخش نقش تعیینکنندهای در سرعت، امنیت و هزینههای واردات دارد و هرگونه خطا یا نقص در آن میتواند باعث ایجاد مشکلات جدی در زمان ترخیص شود.
کالا پس از انعقاد قرارداد خرید و صدور پروفرما، باید از مبدأ به مقصد حمل شود. بسته به نوع کالا، مسافت و شرایط تجاری، روشهای مختلف حمل مورد استفاده قرار میگیرد.
انتخاب روش حمل صحیح تأثیر مستقیم بر هزینهها، زمان تحویل و حتی نوع اسناد حمل خواهد داشت.
پس از ارسال کالا، شرکت حملونقل موظف به صدور اسناد رسمی است. این اسناد برای اثبات مالکیت کالا، شرایط حمل و ترخیص آن در گمرک الزامی هستند.
مهمترین اسناد حمل عبارتاند از: بارنامه، فاکتور، لیست بستهبندی (Packing List)، گواهی مبدا و بیمهنامه است.
3. اظهار کالا در گمرک
اظهار کالا به معنای اعلام رسمی اطلاعات و مشخصات محموله به گمرک میباشد. این مرحله بهصورت الکترونیکی از طریق سامانه EPL گمرک ایران انجام میگیرد و واردکننده یا نماینده قانونی او (ترخیصکار) موظف است کلیه اطلاعات دقیق کالا را ثبت نماید.
اطلاعاتی که در اظهارنامه گمرکی ثبت میشود: مشخصات واردکننده یا صادرکننده، کد تعرفه کالا (HS Code)، شرح دقیق کالا، کشور مبدأ و کشور مقصد، روش حمل کالا، شماره بارنامه.
4. کنترل و ارزیابی گمرک
پس از ثبت اظهار کالا در گمرک و ارائه مدارک لازم، کارشناسان گمرک موظفاند کالا را بهصورت فیزیکی و اسنادی مورد بررسی قرار دهند تا از صحت اطلاعات اظهارشده اطمینان حاصل کنند. بر اساس نوع کالا، اسناد ارائهشده و میزان ریسک، محموله را در یکی از مسیرهای سبز، زرد یا قرمز قرار میدهد. انتخاب مسیر، نشاندهنده میزان بررسی و ارزیابی لازم برای ترخیص کالا است و نقش بسیار مهمی در سرعت و هزینههای ترخیص دارد.
- مسیر سبز: در این حالت، کالا بدون نیاز به بازرسی فیزیکی و صرفاً بر اساس بررسی اسناد، ترخیص میشود.
- مسیر زرد: کالا نیاز به کنترل اسنادی بیشتری دارد، اما بهطور معمول ارزیابی فیزیکی انجام نمیشود.
- مسیر قرمز: مسیر قرمز سختگیرانهترین مسیر در فرآیند ترخیص از گمرک است. در این مسیر علاوه بر بررسی اسناد، کالا بهطور کامل تحت ارزیابی فیزیکی قرار میگیرد.
5. محاسبه و پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
در این مرحله، گمرک بر اساس قوانین و تعرفههای موجود، حقوق ورودی (عوارض، مالیات بر ارزش افزوده، سود بازرگانی و … ) را محاسبه و و واردکننده موظف به پرداخت آنها پیش از دریافت مجوز ترخیص میباشد.
برای اطلاع دقیق از هزینههای حقوق گمرکی و سود بازرگانی، ابزار محاسبه آنلاین حقوق ورودی در دسترس شماست.
6. اخذ مجوزهای قانونی
بسیاری از کالاها به دلیل ماهیت خاص، تأثیر مستقیم بر جامعه و مصرفکنندگان دارند و به همین علت، پیش از ورود به بازار باید تأییدیه سازمانهای نظارتی را کسب کنند. این موضوع نهتنها جنبه قانونی دارد، بلکه اعتماد مشتریان به کالاهای وارداتی را نیز افزایش میدهد. ترخیص بدون این مجوزها امکانپذیر نیست.
7. صدور پروانه گمرکی
پروانه گمرکی سند رسمی و قانونی است که نشان میدهد تمامی مراحل مربوط به ثبت سفارش، اظهار کالا، اخذ مجوزهای قانونی، کنترل و ارزیابی گمرک، محاسبه و پرداخت حقوق و عوارض گمرکی به پایان رسیده و کالا اجازه ورود به کشور و عرضه در بازار داخلی را دارد.
8. انبارداری و خروج کالا
تمامی کالاهای وارداتی پس از ورود به کشور و قبل از ترخیص، در انبارهای گمرکی یا انبارهای اختصاصی نگهداری میشوند. مدت زمان نگهداری کالا در این انبارها به قوانین گمرکی و شرایط واردکننده بستگی دارد. پس از طی تمامی مراحل ترخیص کالا از گمرک و صدور پروانه گمرکی، نوبت به مرحله پایانی یعنی انبارداری و خروج کالا میرسد. این مرحله یکی از حساسترین بخشهای فرآیند ترخیص است، زیرا تا زمانی که کالا بهطور رسمی از انبارهای گمرکی خارج نشود، واردکننده امکان بهرهبرداری از آن را نخواهد داشت.
مدارک موردنیاز برای ترخیص کالا از گمرک
پس از دریافت ثبت سفارش از وزارت بازرگانی می بایست نسبت به تنظیم مدارک اقدام نمود. مدارک مورد نیاز عبارست از:
کارت بازرگانی بهمنزله مجوز رسمی برای فعالیتهای واردات و صادرات است. بدون داشتن این کارت، امکان انجام هیچگونه عملیات تجاری در گمرک وجود ندارد.
این سند که توسط فروشنده صادر میشود، شامل اطلاعاتی از قبیل قیمت کالا، شرایط پرداخت، مشخصات خریدار و فروشنده و نوع محموله است.
بارنامه سندی است که شرکت حملونقل صادر کرده و نشاندهنده مالکیت کالا و نحوه حمل آن (دریایی، هوایی یا زمینی) میباشد.
سندی است که توسط فروشنده یا صادرکننده کالا تهیه میشود و شامل اطلاعات جزئی در مورد محتوای هر بسته یا عدل (Carton, Box, Crate, Pallet) میباشد.
این مدرک نشان میدهد کالا در کدام کشور تولید شده و برای اعمال تعرفههای ترجیحی یا تعیین حقوق گمرکی الزامی است.
بسته به نوع کالا، مجوزهایی از سازمانهایی مانند وزارت بهداشت، سازمان استاندارد، سازمان انرژی اتمی یا وزارت صمت لازم است.
هزینه ترخیص کالا از گمرک
یکی از جنبههای مهم و تأثیرگذار در فرآیند ترخیص کالا از گمرک، هزینهها و مدیریت آنها است. دانستن هزینههای دقیق و چگونگی کنترل آنها، میتواند به واردکنندگان کمک کند تا فرآیند واردات را با کمترین هزینه و حداکثر بازده انجام دهند، که شامل موارد زیر است:
- حقوق و عوارض گمرکی:
این بخش شامل حقوق ورودی بر اساس تعرفه گمرکی کالا، مالیات بر ارزش افزوده و سایر عوارض قانونی میباشد. میزان این هزینهها به نوع کالا، ارزش CIF و تعرفه گمرکی بستگی دارد. - هزینههای انبارداری و دموراژ
:
کالاهای وارداتی قبل از ترخیص در انبارهای گمرک نگهداری میشوند. هر روز توقف کالا، هزینهای به نام انبارداری یا در صورت تأخیر طولانی، دموراژ ایجاد میکند. - هزینههای حمل و نقل داخلی:
شامل انتقال کالا از گمرک به انبار شخصی یا کارخانه، هزینه بارگیری، بیمه و حمل در مسیر داخلی است. - هزینههای خدمات بندری و تشریفات گمرکی:
شامل هزینههای تخلیه، بارگیری، ثبت و پردازش اسناد در گمرک است. - دستمزد ترخیصکار یا شرکت ترخیص کالا
چالشهای رایج در ترخیص کالا
فرآیند ترخیص کالا از گمرک همواره با چالشها و موانع متعددی همراه است که میتواند تأخیر، افزایش هزینه و حتی توقیف کالا را به دنبال داشته باشد. از رایجترین مشکلات میتوان به نقص یا مغایرت مدارک، تأخیر در اخذ مجوزهای قانونی، انتخاب نادرست تعرفه گمرکی، پرداخت دیرهنگام حقوق و عوارض گمرکی، قرارگیری کالا در مسیرهای زرد یا قرمز گمرکی، مشکلات انبارداری و حملونقل و همچنین تغییرات ناگهانی قوانین و بخشنامهها اشاره کرد. این چالشها میتوانند فرآیند ترخیص را پیچیده و پرهزینه کنند، اما با استفاده از تجربه و تخصص یک شرکت ترخیص کالا معتبر مانند دیده بان ترخیص، تمامی مراحل از بررسی مدارک و اسناد، اخذ مجوزهای قانونی، تعیین تعرفه صحیح، مدیریت پرداخت حقوق و عوارض، هماهنگی مسیرهای گمرکی، تا نظارت بر انبارداری و حملونقل بهصورت حرفهای و بهینه انجام میشود، بهطوری که واردکنندگان با حداقل ریسک و هزینه، کالاهای خود را سریع، قانونی و مطمئن از گمرک ترخیص کنند.
حق العملکار گمرک و شرایط مورد نیاز در ترخیص کالا
کارگزار گمرکی یا حق العملکار گمرک به شخصی اطلاق میشود که به وکالت از صاحب کالا، تشریفات گمرکی را انجام دهد. ماده ی 190 آیین نامه ی اجرایی قوانین امور گمرکی، کارگزار را ملزم به دارا بودن پروانه ی کارگزاری می داند. کارگزار یا حق العملکار رسمی گمرک می تواند مستقیم و یا به واسطه ی کارمندان و از طریق ثبت شرکت، به وکالت از بازرگانان و یا شرکت های صادرات و واردات، عملیات ترخیص کالا را در گمرکات مختلف انجام دهد.
کارت حق العملکاری توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران صادر می شود، طبق ماده ی 191 از آیین نامه ی اجرایی، فقط افرادی مجاز به دریافت پروانه ی کارگزاری گمرک هستند که حائز شرایط زیر باشند:
- تابعیت ایران.
- ارایه گواهی عدم سوءپیشینه کیفری (از مرجع قانونی مربوط) و عدم سابقه قاچاق گمرکی به گواهی گمرک ایران.
- داشتن حداقل مدرک کاردانی در رشته های امور گمرکی یا حداقل کارشناسی در سایر رشته ها
- دارا بودن گواهی پایان خدمت و یا معافیت دائم از خدمت نظام وظیقه.
- کارمند دولت نباشد.
- موفقیت در آزمون مربوط به قوانین امور گمرکی، صادرات، واردات و تجارت که از طرف گمرک ایران حسب نیاز برگزار می شود.
- داشتن حداقل سن بیست و پنج سال تمام.
نقش شرکت ترخیص کالا در فرآیند ترخیص
یک شرکت ترخیص کالا حرفهای، نقش محوری و تعیینکنندهای در موفقیت واردکنندگان و صادرکنندگان دارد. این شرکتها با دانش کامل از قوانین گمرکی، تجربه عملی و آشنایی با رویههای اداری، تمامی مراحل ترخیص کالا از گمرک را مدیریت میکنند و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری میکنند.
از مهمترین وظایف و نقشهای یک شرکت ترخیص کالا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بررسی و تطبیق مدارک و اسناد: اطمینان از تطابق فاکتور، لیست عدلبندی، بارنامه و اظهارنامه گمرکی.
- اخذ مجوزهای قانونی: هماهنگی با سازمانهای ذیربط مانند وزارت بهداشت، استاندارد، جهاد کشاورزی و انرژی اتمی برای دریافت مجوزهای مورد نیاز.
- تعیین تعرفه و ارزش گمرکی صحیح: جلوگیری از اشتباه در محاسبه حقوق و عوارض گمرکی و کاهش هزینههای غیرضروری.
- مدیریت مسیرهای گمرکی: کاهش ریسک قرارگیری کالا در مسیرهای پرچالش (زرد و قرمز) و تسریع در ترخیص.
- نظارت بر انبارداری و حملونقل: تضمین حفظ سلامت کالا، کاهش هزینههای دموراژ و هماهنگی با شرکتهای حمل معتبر.
- مشاوره و پشتیبانی تخصصی: ارائه راهکارهای بهینه برای کاهش هزینهها، جلوگیری از تأخیرها و پیشبینی مشکلات احتمالی.
شرکتهایی مانند دیده بان ترخیص با بهرهگیری از این توانمندیها، فرآیند ترخیص کالا را بهصورت قانونی، سریع و مطمئن برای واردکنندگان انجام میدهند، بهطوری که کالاها بدون معطلی وارد چرخه تولید یا بازار مصرف شوند و ریسکها و هزینههای اضافی به حداقل برسند.
چرا باید دیده بان ترخیص را انتخاب کنید؟

از مشاوره اولیه تا تحویل نهایی کالا، تمامی مراحل تجارت بینالملل شما را با اطمینان و تخصص مدیریت میکنیم.

ما با سالها تجربه و تسلط کامل بر قوانین گمرکی، همراه شما هستیم.

تیم ما همیشه در اینجاست تا
به شما کمک کند.

تضمین سرعت، نهایت دقت و آرامش خاطر کامل در هر گام از فرآیند ترخیص است.
مدت زمان ترخیص کالا از گمرک چقدر است؟
مدت زمان ترخیص کالا بسته به نوع و شرایط کالا متفاوت است، معمولاً بین ۳ تا ۷ روز کاری طول میکشد.
کارگزار گمرکی کیست و چه کمکی به ترخیص کالا میکند؟
کارگزار گمرکی فرد یا شرکتی است که مراحل اداری و تشریفات گمرکی کالا را بهنمایندگی از واردکننده انجام میدهد و روند ترخیص را سریعتر و مطمئنتر میکند
هزینه ترخیص کالا از گمرک چقدر است؟
هزینه ترخیص کالا شامل حقوق و عوارض گمرکی، سود بازرگانی و سایر هزینههای جانبی است و بسته به نوع کالا و ارزش آن متغیر میباشد.
ترخیص کار صادرات کیست و چه وظایفی در فرآیند صادرات دارد؟
ترخیص کار صادرات فردی است که مسئول انجام مراحل گمرکی و اداری کالا برای صادرات است و وظایفش شامل تنظیم اظهارنامه، هماهنگی با گمرک، اخذ مجوزهای لازم و پیگیری ترخیص کالا میباشد.
مدت زمان توقف کالا در گمرک چقدر است؟
مدت توقف کالا در گمرک بستگی به نوع کالا، تکمیل مدارک و پرداخت عوارض دارد و معمولاً بین ۳ تا ۷ روز کاری است.
کدام کالاها بدون ثبت سفارش قابل ترخیص هستند؟
کالاهایی که مشمول ممنوعیت یا محدودیت وارداتی نیستند و ثبت سفارش الزامی برای آنها وجود ندارد، میتوانند بدون ثبت سفارش ترخیص شوند.مدت توقف کالا در گمرک بستگی به نوع کالا، تکمیل مدارک و پرداخت عوارض دارد و معمولاً بین ۳ تا ۷ روز کاری است.
سلام وقت بخیر برای سفارش کالاهای نوزادی یا پوشاک کودکان تا ۱۰سال را چگونه باید ثبت کنم ؟ و حداقل بار سفارشی باید چقدر باشد؟ و اینکه فقط از چین میشه خرید کرد؟ یا اجناس از کشور های دیگه میشه خرید کرد ؟ به عنوان مثال ترکیه رو میتونید ؟ ممنون میشم برام شرایط سفارش و جای که کالا ها رو باید انتخاب کنم و در نهایت بتونم سفارش بدم رو بهم بگید
درود بر شما
ما در چین، ترکیه، امارات، عمان و اتحادیه اروپا نمایندگی فعال داریم و تمامی خدمات رو به شما ارائه خواهیم داد. برای مشاوره با شماره ۰۹۱۷۸۷۰۹۸۳۲ در تماس باشید.
حقوق ورودی و مالیات چگونه محاسبه میشود؟
درود بر شما
به این صفحه مراجعه کنید
https://importdtc.com/cid/
ایا لوازم ارایشی و بهداشتی مشمول معافیت های خاصی میشود؟
درود بر شما
خیر
من بار سفارش دادم و به مشکل عجیبی برخوردم . وجود اختلاف بین ارزیابی کارشناس به نسبت سفارش بنده است. باید چی کار کنم ؟
درود بر شما
لطفا با کارشناسان مجموعه در تماس باشید، ۰۹۱۷۸۷۰۹۸۳۲
تخمین هزینههای مستقیم و غیرمستقیم (حقوق گمرک، مالیات، کارگزاری، انبار، حمل داخلی) برای واردات یک کامیون آبمعدنی به ارمنستان چطور است؟
هزینههای واردات در ارمنستان به دو بخش اصلی مستقیم (حقوق ورودی) و غیرمستقیم (هزینههای لجستیک و خدمات) تقسیم میشوند. که نیاز هست اطلاعات کامل از کالا رو داشته باشم، برای اطلاع دقیق و مشاوره میتونید با کارناسان ما در ارتباط باشید. ۰۹۱۷۸۷۰۹۸۳۲
با چه مدارک و گواهیهایی (بهخصوص بهداشتی و فیتوسانیتاری) باید یک کامیون رانی از ایران وارد ترکمنستان شود و هزینهٔ اخذ آنها چقدر است؟
درود بر شما
برای ورود کامیون حامل کالا از ایران به ترکمنستان، به ویژه برای کالاهایی که نیازمند گواهیهای بهداشتی و فیتوسانیتاری هستند، مجموعهای از مدارک عمومی حمل و نقل و همچنین گواهیهای تخصصی مورد نیاز است. برای اطلاع دیقی تر با کارشناسان ما در ارتباط باشید. ۰۹۱۷۸۷۰۹۸۳۲
هزینههای احتمالی نگهداری در انبار گمرکی دبی در صورت تأخیر در ترخیص برای هر روز یا هفته چقدر برآورد میشود؟
درود بر شما
نرخها توسط اپراتور بندر برای انبارداری و توسط شرکتهای کشتیرانی برای دموراژ تعیین میشوند و دائماً در حال تغییر هستند.
چه هزینههایی ممکن است بهصورت پنهان یا غیرقابلانتظار هنگام ترخیص در قزاقستان پیش بیاید (بررسی آزمایشگاهی، نمونهبرداری، جریمهها) و برای احتیاط چه بودجهای کنار بگذاریم؟
درود بر شما
هزینههای غیرقابلپیشبینی اغلب ناشی از عدم تطابق اسناد با کالا یا مقررات فنی اجباری هستند.
باید با ترخیصکار در این رابطه صحبت کنید. ۰۹۱۷۸۲۹۵۸۴۹
سلام حمل و نقل کالای فله از چین هم انجام میدین؟
درود بر شما
بله انجام میدیم